Tạp chí QiFi
EUDR là gì? Luật chống phá rừng của EU và chuyện truy xuất cà phê Việt
Từ 30/12/2026, cà phê bán vào EU phải chứng minh không đến từ đất phá rừng sau năm 2020. EUDR đòi hỏi gì, và vì sao biết hạt từ rẫy nào lại quan trọng?
QiFi··6 phút đọc

Mục lục
Nếu bạn theo dõi tin cà phê vài năm gần đây, có lẽ bạn đã nghe chữ EUDR. Đó là quy định của Liên minh châu Âu về sản phẩm không gây mất rừng, và cà phê nằm trong danh sách. Từ cuối năm nay, một bao cà phê muốn bán vào EU phải đi kèm toạ độ của mảnh vườn đã trồng ra nó. Bài này giải thích EUDR đòi hỏi gì, mốc thời gian ra sao, và vì sao câu hỏi "hạt này từ rẫy nào?" đang trở thành câu hỏi của cả ngành.
EUDR là gì?
EUDR là Quy định (EU) 2023/1115 về sản phẩm không gây mất rừng, được EU thông qua năm 2023. Theo Uỷ ban châu Âu, nguyên nhân chính của nạn phá rừng là mở rộng đất nông nghiệp để trồng những mặt hàng như gia súc, gỗ, ca cao, đậu nành, dầu cọ, cà phê và cao su. EUDR yêu cầu ai đưa những mặt hàng này vào thị trường EU, hoặc xuất khẩu từ EU, phải chứng minh chúng không đến từ đất vừa bị phá rừng.
Quy định đặt ra ba điều kiện cho một lô hàng:
- Không gây mất rừng: được trồng trên đất không bị phá rừng sau ngày 31/12/2020.
- Hợp pháp: được sản xuất theo đúng luật của nước trồng.
- Có bản cam kết thẩm định (due diligence statement) đi kèm.
Toạ độ từng mảnh vườn: yêu cầu khó nhất
Bản cam kết thẩm định phải ghi vị trí địa lý của tất cả các thửa đất đã trồng ra hàng hoá. Quy định nói rõ vị trí đó là gì: vĩ độ và kinh độ với ít nhất 6 chữ số thập phân. Với thửa đất trên 4 ha, phải vẽ cả đường bao (đa giác), không chỉ một điểm.
6 chữ số thập phân là độ chính xác cỡ chục centimet. Nói cách khác, người mua ở châu Âu cần biết chính xác bao cà phê đến từ mảnh vườn nào, không chỉ "từ Đắk Lắk" hay "từ Tây Nguyên".
Đây là chỗ khó với cà phê Việt. Phần lớn cà phê Việt Nam đến từ những hộ trồng nhỏ, và hạt thường đi qua nhiều lớp thu mua, gom từ nhiều vườn trước khi tới nhà xuất khẩu. Một bao hạt trộn từ hàng trăm vườn mà không ai ghi lại thì không thể kê toạ độ.
Mốc thời gian
Quy định đã được sửa hai lần, vào tháng 12/2024 và tháng 12/2025, và ngày áp dụng được dời. Các mốc hiện hành, theo Uỷ ban châu Âu:
| Mốc | Điều gì xảy ra |
|---|---|
| 31/12/2020 | Ngày mốc: đất bị phá rừng sau ngày này thì hàng trồng trên đó không được bán vào EU |
| 30/12/2026 | Áp dụng với doanh nghiệp lớn và vừa |
| 30/6/2027 | Áp dụng với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ |
| 30/12/2027 | Cà phê hoà tan được đưa vào phạm vi (Quy định uỷ quyền 2026/2102) |
Mốc cuối đáng chú ý với Việt Nam, vì Robusta là nguyên liệu chính của cà phê hoà tan.
Việt Nam được xếp loại rủi ro nào?
EU chia các nước thành ba nhóm rủi ro phá rừng: thấp, tiêu chuẩn và cao. Trong Quy định thực thi 2025/1093, Việt Nam nằm trong danh sách rủi ro thấp. Danh sách rủi ro cao chỉ có bốn nước: Belarus, Triều Tiên, Myanmar và Nga.
Rủi ro thấp không có nghĩa là được miễn. Theo Điều 13 của quy định, với hàng từ nước rủi ro thấp, doanh nghiệp được làm thẩm định đơn giản: không phải tự đánh giá và giảm thiểu rủi ro cho từng lô. Nhưng họ vẫn phải thu thập thông tin, trong đó có toạ độ các thửa đất, và vẫn phải đánh giá nguy cơ hàng bị trộn với hạt không rõ nguồn hoặc từ nước khác. Nếu có dấu hiệu vi phạm, nghĩa vụ đầy đủ quay trở lại.
Vì vậy với cà phê Việt, câu hỏi chính không phải là "Việt Nam có phá rừng không", mà là "bao hạt này có kể được nó đến từ đâu không".
Truy xuất nguồn gốc: không chỉ là chuyện giấy tờ
EUDR là luật của EU và áp dụng với hàng bán vào EU. Cà phê bán trong nước không chịu quy định này. Nhưng cái ý tưởng nằm dưới nó, rằng người uống có quyền biết hạt đến từ đâu, thì không chỉ người châu Âu mới quan tâm. Người uống trẻ ở Việt Nam cũng đang hỏi câu đó, như chúng tôi viết trong bài gu cà phê của Gen Z và Millennials.
Biết nguồn gốc của hạt cũng là biết cách hạt được hái và phơi. Một bao gom từ hàng trăm vườn khác nhau thì trộn cả quả chín lẫn quả xanh, cả mẻ phơi kỹ lẫn mẻ phơi vội. Chuyện đó ảnh hưởng tới vị ly cà phê nhiều hơn mọi con số trên sàn giao dịch, như chúng tôi kể trong bài mùa thu hoạch cà phê Đắk Lắk 2026.
QiFi ở đâu trong câu chuyện này?
Nói thẳng: QiFi bán cà phê rang trong nước, không xuất khẩu hạt vào EU, nên EUDR không áp dụng với chúng tôi, và chúng tôi không tuyên bố có chứng nhận EUDR.
Điều chúng tôi làm được là kể rõ những gì mình biết. Chúng tôi tự chăm rẫy cà phê ở Eahleo, Đắk Lắk từ năm 2020, nên biết hạt Robusta của mình được hái, phơi thế nào. Trên từng gói, chúng tôi ghi rõ dòng đó dùng Robusta, Culi hay Arabica, và công khai chứng nhận HACCP, ISO 22000:2018 và VSATTP. Câu chuyện về rẫy nhà nằm trong bài triết lý cà phê mộc của QiFi.
Truy xuất nguồn gốc và rang mộc đi cùng một hướng: cả hai đều là để người uống biết trong ly của mình có gì.
Thông tin quy định tính đến tháng 10/2026, theo trang của Uỷ ban châu Âu và văn bản trên EUR-Lex. Quy định đã được sửa đổi nhiều lần và có thể còn thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
EUDR có áp dụng cho cà phê bán ở Việt Nam không?
Không. EUDR áp dụng với hàng đưa vào thị trường EU hoặc xuất khẩu từ EU. Cà phê trồng và bán trong nước không chịu quy định này.
Vì sao ngày mốc là 31/12/2020?
Đó là ngày mốc quy định chọn. Đất bị phá rừng trước ngày này không bị tính; đất bị phá sau ngày này thì hàng trồng trên đó không được bán vào EU, dù đã trồng hợp pháp.
Việt Nam rủi ro thấp thì nhà xuất khẩu có cần toạ độ vườn không?
Có. Rủi ro thấp chỉ được giảm bớt bước đánh giá và giảm thiểu rủi ro. Thông tin về vị trí các thửa đất vẫn phải thu thập.
Cà phê hoà tan có bị ảnh hưởng không?
Có, từ 30/12/2027. Cà phê hoà tan được đưa vào phạm vi EUDR bằng một quy định bổ sung năm 2026, với một năm để doanh nghiệp chuẩn bị.








