Góc cà phê & sức khoẻ

Cà phê hết hạn có uống được không? Khi nào phải bỏ đi

Hạn sử dụng trên túi cà phê là mốc chất lượng, không phải ngày cà phê thành độc. Thứ cần sợ là ẩm và mốc. Cách xem túi cà phê nào còn pha được.

QiFi··6 phút đọc

Túi cà phê QiFi màu đỏ in ngày sản xuất và hạn dùng ở mép trên, phía trước là đĩa hạt cà phê rang, phía sau là vườn cây xanh mờ
Mục lục

Lục tủ bếp thấy một túi cà phê đã qua hạn vài tháng, nhiều người đứng phân vân: pha hay bỏ? Câu trả lời ngắn: cà phê rang khô, không bị ẩm mốc, thường vẫn pha được, nhưng đã nhạt hương. Còn túi bị ẩm, vón cục hay có mốc thì bỏ, dù còn hạn hay không. Bài này giải thích vì sao, và cách xem nhanh một túi cà phê, kể cả túi ĐÁNH THỨC bạn mở từ tuần trước.

Hạn sử dụng trên túi cà phê nghĩa là gì?

Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá, Điều 3, hạn sử dụng là mốc thời gian mà sau đó hàng hoá không còn giữ được đầy đủ các đặc tính chất lượng vốn có. Nghị định cũng phân biệt cách ghi: "HSD" là hạn sử dụng, còn hạn dùng tốt nhất thì phải ghi đầy đủ "Sử dụng tốt nhất trước…". Cách đọc từng dòng trên nhãn có trong bài cách đọc nhãn túi cà phê.

Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng nói tương tự. Trang Food Product Dating của USDA FSIS viết rằng, trừ sữa công thức cho trẻ, ngày in trên thực phẩm không phải là chỉ dấu an toàn; nhãn "Best if Used By" là mốc ngon nhất. Qua mốc đó chất lượng có thể giảm, nhưng thực phẩm được bảo quản đúng cách vẫn nên an toàn, và người dùng nên tự xem dấu hiệu hư hỏng.

Nói cách khác, hạn trên túi là lời hứa về chất lượng. Nó không phải ngày cà phê bỗng thành độc.

Cà phê qua hạn thì mất gì?

Hiệp hội Cà phê Quốc gia Mỹ (NCA) viết rằng phần lớn cà phê rang không "hết hạn" theo nghĩa thành không an toàn để pha và uống, trừ khi bị ẩm và mọc mốc. Thứ mất đi là chất lượng: mùi thơm yếu dần, đôi khi màu hạt nhạt đi, và ly pha ra phẳng, cũ vị.

Quá trình này bắt đầu sớm hơn nhiều người nghĩ. NCA ghi cà phê bắt đầu mất độ tươi gần như ngay sau khi rang. Túi chưa mở giữ chất lượng đến hạn in trên túi. Đã mở túi và cất hộp kín thì:

Dạng cà phêGiữ ngon sau khi mở (theo NCA)
Nguyên hạt, nhiệt độ phòng1–3 tuần
Bột xay sẵn, nhiệt độ phòng1–2 tuần
Nguyên hạt, ngăn đá3–4 tháng

Vì vậy một túi bột đã mở hai tháng nhưng vẫn "còn hạn" chưa chắc ngon hơn một túi nguyên hạt chưa mở vừa qua hạn. Ngày mở túi quan trọng không kém ngày in trên túi.

Khi nào phải bỏ cà phê đi?

Nguy cơ thật nằm ở độ ẩm. Cà phê hút ẩm và hút mùi từ xung quanh (NCA), và một túi để hở trong bếp nóng ẩm là chỗ nấm mốc thích. Trang Molds on Food của USDA FSIS cho biết nấm mốc phát triển mạnh khi ấm và ẩm; một số loại gây dị ứng và khó chịu đường hô hấp, vài loại sinh độc tố vi nấm (mycotoxin) trong điều kiện thích hợp. Sợi nấm có thể ăn sâu dưới bề mặt, nên phần mốc nhìn thấy chỉ là một phần.

Với cà phê, độc tố hay được nhắc là ochratoxin A. Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm bang Bayern (LGL, Đức), đây là độc tố thường do nấm mốc trong kho tạo ra. EU giới hạn ochratoxin A ở 3,0 µg/kg cho cà phê rang và 5,0 µg/kg cho cà phê hoà tan từ tháng 1/2023. Trong 63 mẫu LGL kiểm năm 2022, không mẫu nào vượt giới hạn. Nghĩa là cà phê bán ra được kiểm soát ở khâu sản xuất; phần còn lại là ở bếp nhà bạn: đừng để túi bị ẩm.

Bỏ cả túi nếu thấy một trong các dấu hiệu sau, dù còn hạn:

  • Đốm trắng, xanh hoặc lớp lông mịn trên hạt hay bột.
  • Bột vón cục, ẩm tay, dính vào nhau.
  • Mùi mốc, mùi ẩm, mùi chua lạ khác hẳn mùi cà phê.

FSIS dặn thêm một điều dễ quên: đừng đưa sát mũi ngửi đồ đã mốc, vì có thể gây khó chịu đường hô hấp. Thấy mốc là bỏ, không cần ngửi để chắc.

Kiểm tra nhanhTúi cà phê này còn uống được không?
Dạng cà phê
Tình trạng túi
Số ngày từ khi mở
10 ngày
Nhìn và ngửi
Uống được

Còn ngon

Trong khoảng 1–2 tuần NCA đưa ra cho bột xay sẵn đã mở, cất hộp kín ở nhiệt độ phòng.

Mốc giữ ngon theo Hiệp hội Cà phê Quốc gia Mỹ (NCA), tính cho hộp kín ở nhiệt độ phòng. Cách cất từng loại có trong bài bảo quản cà phê.

Túi cà phê đã nhạt hương: dùng sao cho hết?

Nếu túi khô ráo, không mốc, chỉ là mùi thơm đã yếu, bạn vẫn pha được. Vài cách QiFi gợi ý để ly bớt phẳng:

  1. Pha đậm tay hơn một chút. Thêm bột so với công thức quen, rồi nếm. Cách tính tỷ lệ bột và nước có trong bài tỷ lệ pha cà phê thủ công.
  2. Dùng cho ly có sữa. Ly sữa đá ít dựa vào hương thơm tinh tế hơn ly đen. Cách pha cốt có trong bài cách pha cà phê phin chuẩn vị.
  3. Chuyển sang cold brew. Công thức 100g bột cho 1 lít nước, ngâm lạnh qua đêm, có trong bài cách làm cold brew tại nhà. Bình cold brew QiFi có sẵn lõi lọc inox.

Hạt nguyên đã cũ thì xay ngay trước khi pha; đừng xay sẵn cả túi, vì theo NCA bột giữ ngon ngắn hơn hạt. Độ xay cho từng cách pha có trong bài độ xay cà phê theo cách pha.

Cà phê đã pha để được bao lâu?

Đây là câu hỏi khác với hạn trên túi. Cà phê đã pha là đồ uống ướt, không còn là đồ khô như bột. Bài cách bảo quản cà phê có các mốc chi tiết: cốt phin nên dùng trong 1–2 ngày khi để tủ lạnh, ly đã pha sữa thì uống trong ngày.

Cách để không phải hỏi câu này nữa

  • Mua cỡ túi uống hết trong khoảng giữ ngon. Một ly phin dùng khoảng 20g, nên túi 250g pha khoảng 12 ly.
  • Ghi ngày mở lên túi bằng bút dạ. Đó là ngày bắt đầu đếm, không phải ngày in sẵn.
  • Ép bớt không khí, gấp chặt miệng túi, cất nơi khô, mát, tối; tránh cạnh bếp và bồn rửa.
  • Muốn giữ lâu hơn, chia nguyên hạt thành phần nhỏ và cất ngăn đá, lấy ra phần nào dùng phần đó.

Câu hỏi thường gặp

Cà phê hết hạn 1 năm còn uống được không?

Nếu túi chưa mở, khô ráo, không mốc, không mùi lạ, thì theo NCA cà phê rang vẫn không thành có hại, nhưng hương đã giảm nhiều và ly sẽ phẳng. QiFi vẫn khuyên dùng cà phê trong hạn; túi nào có dấu hiệu ẩm hay mốc thì bỏ, bất kể ngày nào.

Cà phê chưa hết hạn nhưng có mùi mốc thì sao?

Bỏ đi. Hạn sử dụng chỉ đúng khi túi được cất đúng cách. Túi để hở hoặc bị ẩm có thể mốc trước hạn, và USDA FSIS khuyên bỏ thực phẩm đã phủ mốc thay vì cố cứu phần còn lại.

Cà phê hoà tan hết hạn có khác cà phê rang xay?

Cà phê hoà tan cũng là đồ khô và cũng sợ ẩm: bột hút ẩm sẽ vón lại. Cách xem giống nhau: khô, tơi, không mùi lạ thì còn pha được nhưng kém thơm; vón ẩm hoặc có mốc thì bỏ.

Bài viết mang tính tham khảo về bảo quản và chất lượng cà phê, không thay thế hướng dẫn của cơ quan y tế. Nếu thấy khó chịu sau khi ăn uống, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Chia sẻFacebook

Sản phẩm nhắc đến trong bài

ĐÁNH THỨCĐặc trưng
Robusta · Arabica

ĐÁNH THỨC

Cân bằng • Chua thanh • Hương caramel

Robusta Đắk Lắk rang Đậm và Arabica Cầu Đất — đắng đậm cân bằng, chua thanh nhẹ, hương caramel.

ĐậmĐộ rang Đậm

123.000₫

Phin Nhôm QiFi

Phin Nhôm QiFi

Nhôm anod • Lỗ đục chuẩn

Phin nhôm anod truyền thống, lỗ đục chuẩn cho dòng chảy đều — pha đúng vị cà phê Việt.

95.000₫

Bình Cold BrewMới

Bình Cold Brew

Thuỷ tinh • Lõi lọc inox

Bình thủy tinh kèm lõi lọc inox — ủ lạnh 12 giờ cho ly cold brew trong vắt, ngọt dịu.

320.000₫