Pha chế thủ công
Cách làm cold brew tại nhà: tỷ lệ, thời gian ủ, bảo quản và vì sao cold brew ít chua, ít đắng
Làm cold brew tại nhà với 100g cà phê và 1 lít nước: tỷ lệ, thời gian ủ, cách bảo quản, và nghiên cứu nói gì về việc cold brew ít chua, ít đắng hơn.
QiFi··8 phút đọc

Mục lục
Cold brew là cách pha lười nhất mà vẫn ngon: không cần ấm, không cần canh nhiệt độ, không cần đứng rót. Tối trước cho bột và nước vào bình, sáng hôm sau lọc ra là có cốt cà phê cho cả mấy ngày. Ly cold brew êm, ngọt, mát, và với nhiều người là dễ uống hơn hẳn cà phê pha nóng.
Bài này gồm công thức làm cold brew tại nhà, cách chọn tỷ lệ cho đen và cho sữa, cách bảo quản, và lời giải thích có nguồn cho câu hỏi hay gặp nhất: cold brew có thật sự ít chua, ít đắng hơn không.
Cold brew khác cà phê đá thế nào
Cà phê đá là cà phê pha nóng rồi rót lên đá. Cold brew thì không gặp nước nóng lần nào: bột cà phê được ngâm trong nước lạnh hoặc nước nguội nhiều giờ liền, rồi lọc bỏ bã. Nước lạnh chiết chậm và "kén" hơn nước nóng, nên ly cold brew có vị khác hẳn, chứ không chỉ là cà phê pha nóng để nguội.
Công thức cold brew tại nhà
| Lượng | |
|---|---|
| Cà phê TỈNH xay thô cho cold brew | 100g |
| Nước lọc nguội | 1 lít |
| Thời gian ủ | khoảng 12 giờ, trong tủ lạnh |
| Cho ra | khoảng 800–850ml cốt (bã giữ lại một phần nước) |
- Cho 100g TỈNH xay thô vào bình, rót 1 lít nước lọc nguội.
- Khuấy nhẹ cho bột ướt đều, không còn mảng bột khô nổi trên mặt.
- Đậy nắp, cho vào tủ lạnh, ủ khoảng 12 giờ. Pha buổi tối, sáng hôm sau là xong.
- Lọc bỏ bã. Bình có lõi lọc thì chỉ cần nhấc lõi ra; không có thì lọc qua giấy lọc hoặc vải lọc.
- Rót cốt ra chai sạch, đậy kín, giữ trong tủ lạnh.
Bình cold brew QiFi 1 lít, thủy tinh borosilicate và lõi lọc inox 304 mắt mịn, được làm cho đúng công thức này: cho 100g bột vào lõi, rót đầy nước, 12 giờ sau nhấc lõi ra là xong, không cần lọc thêm.
Vì sao phải xay thô?
Cold brew ngâm bột nhiều giờ. Bột mịn sẽ chiết quá tay, cho ly đục, nhiều cặn và có vị bùn. Bột thô như muối hột vừa đủ để nước lạnh lấy vị trong 12 giờ, và cũng dễ lọc sạch hơn nhiều. Khi mua TỈNH hay các dòng khác của QiFi, chọn quy cách xay thô cho cold brew là bột đã đúng độ này.
Ủ bao lâu là đủ?
Khoảng 12 giờ trong tủ lạnh là mốc của QiFi. Ủ ít hơn, khoảng 8 giờ, ly nhạt và nghiêng về chua; ủ lâu hơn nhiều, quá 18–20 giờ, ly bắt đầu có vị gỗ và chát. Ủ ở nhiệt độ phòng thì chiết nhanh hơn, nên rút ngắn thời gian, nhưng giữ bình trong tủ lạnh vẫn gọn và sạch hơn.
Tỷ lệ: pha đen hay pha sữa
Công thức 100g cho 1 lít (khoảng 1:10) cho ra cốt cold brew, đậm hơn một ly cà phê uống liền. Khi uống, pha cốt với nước, đá hoặc sữa:
| Cách uống | Pha thế nào |
|---|---|
| Đen đá | 1 phần cốt, 1 phần nước, thêm đá |
| Sữa tươi | 1 phần cốt, 1 phần sữa tươi, thêm đá |
| Sữa đặc | 100ml cốt với 15–20ml sữa đặc, thêm đá |
| Uống đậm, không pha | Cốt rót thẳng lên đá; đá tan sẽ làm nhạt dần |
Tỷ lệ tuỳ gu: 1:10 (100g cho 1 lít) nếu bạn thích uống loãng, nhẹ nhàng; 1:8 (125g cho 1 lít) nếu thích đậm hơn xíu, tỉnh hơn xíu, và cũng hợp khi pha nhiều sữa. Thời gian ủ giữ nguyên. Muốn nhẹ hơn nữa thì đừng giảm bột, chỉ cần pha thêm nước lúc uống. Cách tỷ lệ cold brew đứng cạnh phin hay pour-over có trong bài tỷ lệ pha cà phê thủ công.
Muốn ủ mẻ nhỏ hơn hay lớn hơn 1 lít? Chọn lượng nước và độ đậm, công cụ dưới đây tính lượng bột, lượng cốt và số ly theo đúng công thức trên.
- Nước
- 1 lít
- Bột xay thô
- 100g
- Ủ tủ lạnh
- khoảng 12 giờ
- Cốt thu được
- 800–850ml
Mỗi ly: 100ml cốt + 100ml nước, thêm đá. Mẻ này cho khoảng 8 ly; uống hết trong 5–7 ngày, giữ trong chai kín ở ngăn mát.
Cốt cold brew cũng là nền nhanh cho một ly cà phê kem muối buổi sáng: cốt thay cho phin, rồi phủ lớp kem muối lên trên.
Vì sao cold brew ít chua và ít đắng hơn
Người ta hay nói cold brew "ít axit". Nghiên cứu cho thấy câu đó đúng một nửa.
Độ pH gần như bằng nhau. Một nghiên cứu của Đại học Thomas Jefferson đăng trên Scientific Reports năm 2018 pha sáu loại cà phê Arabica rang nhạt theo hai cách, nóng và lạnh, với cùng tỷ lệ bột và nước. Độ pH của tất cả các mẫu đều nằm trong khoảng 4,85–5,13, và nhóm tác giả không phân biệt được cold brew với cà phê pha nóng chỉ dựa vào pH.
Nhưng tổng lượng axit thấp hơn. Cũng nghiên cứu đó đo tổng độ axit chuẩn độ được, tức toàn bộ lượng axit mà nước đã chiết ra, chứ không chỉ phần axit đang tạo nên độ pH. Ở cả sáu loại cà phê, mẫu cold brew đều có tổng độ axit thấp hơn mẫu pha nóng. Nhóm tác giả dẫn các nghiên cứu trước cho thấy vị chua mà lưỡi cảm nhận đi theo tổng độ axit này sát hơn là theo pH. Nói cách khác: cold brew không "kiềm" hơn, nhưng nước lạnh kéo ra ít axit hơn, nên ly cà phê bớt chua.
Và người nếm thấy ngọt hơn, ít đắng hơn. Một nghiên cứu của Đại học Clemson đăng trên Food Science & Nutrition năm 2024 cho một hội đồng năm chuyên gia thử nếm cà phê so sánh cùng một loại cà phê pha lạnh và pha nóng. Các mẫu chiết lạnh được chấm ngọt hơn rõ rệt và ít đắng hơn mẫu pha nóng, cả ngày đầu lẫn sau 42 ngày bảo quản.
Lý do chung của cả hai kết quả là nhiệt độ. Nhiều hợp chất trong cà phê chỉ tan nhiều khi nước nóng; ở nước lạnh, chúng ra chậm hoặc ra rất ít, kể cả nhiều axit và các hợp chất góp phần tạo vị đắng gắt. Kết quả là ly cold brew đơn giản hơn về hóa học: ít tầng vị hơn ly pha nóng, nhưng mượt và ngọt hơn.
Một điều cần nói rõ: nghiên cứu năm 2018 cũng thấy cold brew có hoạt tính chống oxy hóa thấp hơn cà phê pha nóng, và nhóm tác giả nhấn mạnh rằng chưa có nghiên cứu nào chứng minh cold brew dễ chịu hơn cho dạ dày. Nếu cà phê hay làm bạn cồn cào, đọc thêm bài say cà phê và đau dạ dày thay vì chỉ đổi sang cold brew.
Bảo quản cốt cold brew
- Lọc bỏ bã ngay khi ủ xong. Để bã ngâm tiếp trong cốt, ly cà phê sẽ chát dần.
- Đựng trong chai thủy tinh sạch, đậy kín, giữ ở ngăn mát tủ lạnh.
- Nên uống trong khoảng 5–7 ngày. Đây là khuyến nghị của QiFi cho cốt pha tại nhà. Trong nghiên cứu ở Clemson, cà phê được đóng chai trong điều kiện phòng thí nghiệm, và điều giới hạn thời gian dùng là vị kém đi theo ngày chứ không phải vi sinh. Bếp nhà thì không sạch như phòng thí nghiệm, nên hãy uống sớm hơn.
- Mùi chua lạ, vị lên men như rượu, hay váng trên mặt: bỏ đi, đừng uống.
Hạt và bột thì nên mua lượng vừa đủ dùng trong 2–3 tuần, vì bột xay mất hương rất nhanh sau khi mở túi, như bài dụng cụ pha cà phê thủ công có dẫn nghiên cứu. Cách cất hạt và bột đã mở có trong bài cách bảo quản cà phê.
Cà phê nào hợp cold brew

- TỈNH (100% Arabica Cầu Đất, rang nhạt vừa): chua thanh, hương hoa quả, hậu ngọt mật ong. Ủ lạnh kìm vị gắt và đẩy vị ngọt, hương trái cây lên, nên đây là dòng QiFi hợp cold brew nhất, nhất là uống đen. TỈNH có quy cách xay thô cho cold brew, túi 250g, 500g và 1kg; một túi 500g đủ ủ năm bình 1 lít theo công thức trên.
- GIAO HÒA (Robusta, Culi và Arabica): đắng sâu, béo, sánh đặc. Hợp nếu bạn thích cold brew đậm vị kiểu Việt và hay pha với sữa.
Muốn ly cold brew thơm, ít đắng để uống đen, chọn TỈNH; muốn ly đậm để pha sữa, chọn GIAO HÒA.
Cold brew cũng dùng được thay cốt phin trong sữa chua cà phê. Xem các ly cà phê Việt khác ở bài các loại cà phê Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Làm cold brew tỷ lệ bao nhiêu?
Khoảng 100g bột xay thô, như TỈNH xay cho cold brew, cho 1 lít nước (1:10) nếu thích nhẹ nhàng, hoặc 125g (1:8) nếu thích đậm và tỉnh hơn; ủ 12 giờ trong tủ lạnh. Cốt này đậm, khi uống pha thêm nước hoặc sữa theo tỷ lệ 1:1.
Cold brew ủ bao lâu?
Khoảng 12 giờ trong tủ lạnh. Dưới 8 giờ thường nhạt; quá 18–20 giờ dễ có vị gỗ, chát.
Cold brew để được bao lâu?
Cốt cold brew pha tại nhà nên uống trong khoảng 5–7 ngày, đựng chai thủy tinh sạch, đậy kín, để ngăn mát. Có mùi chua lạ hay vị lên men thì bỏ đi.
Cold brew có ít axit hơn cà phê nóng không?
Độ pH gần như bằng nhau, nhưng tổng lượng axit được chiết ra thấp hơn, nên cold brew thường bớt chua. Chưa có nghiên cứu nào chứng minh cold brew dễ chịu hơn cho dạ dày.
Có dùng bột xay phin để làm cold brew được không?
Được, nhưng ly sẽ đục và nhiều cặn hơn, dễ chiết quá tay. Nếu chỉ có bột phin, rút thời gian ủ xuống còn khoảng 8 giờ và lọc qua giấy.








