Pha chế thủ công

Nước pha cà phê: nước máy, nước lọc hay nước khoáng, bao nhiêu độ?

SCAA khuyên nước pha cà phê không mùi clo, TDS khoảng 150 mg/L, ở 92–96°C. So nước máy, nước lọc RO, nước khoáng và cách thử nước nhà bạn.

QiFi··7 phút đọc

Phin inox đang nhỏ giọt vào ly thuỷ tinh, phía sau là ấm nước trắng, bên cạnh ly đá và túi cà phê QiFi màu đỏ, đặt trên mặt gốc cây giữa cây xanh
Mục lục

Cùng một phin 20g ĐÁNH THỨC, pha bằng nước máy còn mùi clo và pha bằng nước đã lọc có thể cho hai ly khác nhau. Lý do đơn giản: ly cà phê gần như toàn là nước. Một ly pha thủ công đạt chuẩn chỉ có khoảng 1,15–1,35% chất hoà tan từ cà phê (xem bài tỷ lệ pha cà phê thủ công), phần còn lại là nước bạn rót vào.

Bài này trả lời hai câu: dùng nước gì và nóng bao nhiêu độ, dựa trên tiêu chuẩn nước pha của Hiệp hội Cà phê Đặc sản và các nghiên cứu đã công bố.

Nước pha cà phê tốt là nước thế nào?

Hiệp hội Cà phê Đặc sản Mỹ (SCAA, nay là SCA) có hẳn một tiêu chuẩn "Nước để pha cà phê đặc sản" (bản sửa đổi năm 2009). Các mục chính:

Chỉ tiêuMục tiêuKhoảng chấp nhận
Mùisạch, không mùi
Màutrong
Clo tổng0 mg/L
Tổng chất rắn hoà tan (TDS)150 mg/L75–250 mg/L
Độ cứng canxi68 mg/L17–85 mg/L
Độ kiềm tổng40 mg/Lở mức hoặc gần 40 mg/L
pH7,06,5–7,5
Natri10 mg/Lở mức hoặc gần 10 mg/L

Hai lưu ý để khỏi nhầm:

  • TDS của nước khác TDS của ly cà phê. TDS nước tính bằng mg/L (bút đo thường ghi ppm), còn TDS ly cà phê trong bài tỷ lệ là phần trăm chất hoà tan từ bột. Hai con số đo hai thứ khác nhau.
  • Nước "uống được" chưa chắc là nước "pha ngon". QCVN 01-1:2024/BYT, quy chuẩn nước sạch sinh hoạt áp dụng từ 01/07/2025, cho phép TDS tới 1.000 mg/L, độ cứng tới 300 mg/L, và yêu cầu nước máy giữ clo dư tự do 0,2–1,0 mg/L để diệt khuẩn trong đường ống. Nước đạt chuẩn uống vẫn có thể nằm ngoài khoảng pha cà phê của SCAA, nhất là ở mục clo.

Khoáng nào làm đổi vị cà phê?

Khoáng trong nước không chỉ là "tạp chất". Một nghiên cứu mô phỏng trên Journal of Agricultural and Food Chemistry (Hendon và cộng sự, 2014) cho thấy các ion natri, magie, canxi trong nước bám vào các hợp chất trong cà phê, nên thành phần nước ảnh hưởng đến lượng chất được chiết ra. Đây là tính toán lý thuyết, chưa phải nếm thử.

Phần nếm thử có ở một nghiên cứu của Đại học Copenhagen trên Journal of Food Science (Rune và cộng sự, 2026). Nhóm pha cà phê bằng bình French press với nhiều loại nước có thành phần khác nhau, rồi cho hội đồng nếm đánh giá. Kết quả đáng nhớ:

  • Độ cứng (canxi) không làm đổi vị rõ rệt, kể cả khi cao hơn mức thường gặp ở nước uống.
  • Độ kiềm (bicarbonate) mới là thứ quyết định. Chỉ cần tăng một chút, cà phê đã bớt chua, bớt vị trái cây và trở nên phẳng hoặc đắng hơn.

Nhóm tác giả kết luận kiểm soát độ kiềm có thể quan trọng hơn kiểm soát độ cứng. Đó cũng là lý do SCAA đặt độ kiềm ở mức thấp, khoảng 40 mg/L.

So sánh các loại nước ở nhà

Nước máy

Đạt chuẩn uống nhưng thường còn clo, đúng như quy chuẩn yêu cầu. Theo Sở Bảo tồn Môi trường bang Alaska (Mỹ), phần lớn mọi người nếm hoặc ngửi được clo ở khoảng 1 mg/L. Mùi này an toàn, nhưng đi thẳng vào ly cà phê.

Cách khử mùi clo (theo cùng nguồn):

  1. Rót nước vào bình sạch, để hở vài giờ hoặc để qua đêm trong tủ lạnh.
  2. Dùng bình hoặc lõi lọc than hoạt tính dạng hạt (GAC), loại có nhãn chứng nhận NSF/ANSI.
  3. Đun sôi khoảng 15–20 phút cũng làm bớt clo, nhưng tốn điện; hai cách trên tiện hơn.

Nước lọc RO, nước tinh khiết đóng bình

Không mùi, không clo. Màng RO lọc được nhiều chất hơn lọc than (theo cùng nguồn Alaska), nên nước sau lọc có thể còn rất ít khoáng. Khoáng góp phần kéo chất tạo vị ra khỏi bột, nên nước quá ít khoáng dễ cho ly mỏng vị. Nếu bút đo dưới 75 ppm, thử pha nửa nước RO với nửa nước máy đã khử clo rồi nếm so sánh.

Nước khoáng đóng chai

Khoáng khác nhau rất xa giữa các nhãn. Nhãn nào có bicarbonate cao là đang chứa đúng thứ mà nghiên cứu Copenhagen cho thấy làm cà phê phẳng và đắng. Đọc bảng thành phần trên chai: nếu bicarbonate hoặc TDS cao hơn nhiều so với khoảng của SCAA, đừng dùng nguyên chai để pha.

Nước giếng, nước mưa

Thành phần tuỳ hoàn toàn vào nguồn. Chỉ dùng khi chắc chắn nước an toàn để uống, và nên đo TDS trước.

Mình không ghi số TDS cho từng nhãn nước, vì nước máy mỗi khu và mỗi nhãn đóng chai mỗi lô một khác. Cách chắc nhất là đo nước nhà bạn: bút TDS rẻ, nhúng vào là có số.

Kiểm tra nướcNước nhà bạn có hợp để pha cà phê?
Số đo bút TDS
150 ppm
Mùi nước máy
Hợp để pha

Sát mức mục tiêu 150 mg/L

Nằm trong khoảng 75–250 mg/L SCAA khuyên cho nước pha.

Khoảng TDS và mức clo 0 mg/L theo tiêu chuẩn nước pha của SCAA (2009); ngưỡng nước uống theo QCVN 01-1:2024/BYT. Bút TDS đo độ dẫn điện rồi quy đổi, nên con số chỉ để tham khảo.

Bút TDS thật ra đo độ dẫn điện rồi quy đổi ra ppm; tiêu chuẩn SCAA ghi rõ số TDS của họ theo một cách quy đổi riêng. Vì vậy hãy xem con số như mốc tham khảo, và để vị giác quyết định cuối cùng.

Nước pha cà phê bao nhiêu độ?

SCA khuyên nước pha ở 92–96°C. Tin tốt là bạn không cần canh từng độ: nghiên cứu của Đại học California, Davis (2020) cho thấy cà phê pha ở 87°C, 90°C và 93°C có vị gần như nhau khi độ đậm và độ chiết bằng nhau. Thứ cần tránh là hai cực: nước sôi sùng sục và nước đã nguội.

Không có nhiệt kế, cách của QiFi là đun sôi, mở nắp ấm, để nghỉ khoảng 30–60 giây rồi rót. Theo cách pha:

Cách phaNhiệt độ nướcChi tiết
Phin92–96°Ckhoảng 80ml cho 20g bột, ủ 20ml trong 2 phút; xem cách pha cà phê phin chuẩn vị
Pour-over (V60)khoảng 93°C15g bột cho 240ml; xem pha thủ công chuẩn barista
Cold brewnước lọc nguội100g bột cho 1 lít, ủ lạnh; xem cách làm cold brew tại nhà

Với cold brew, nước chiếm gần như toàn bộ ly và ngâm bột cả đêm, nên chọn nước không mùi càng quan trọng. Bình cold brew QiFi có sẵn lõi lọc inox giữ bột, bạn chỉ cần lo phần nước.

Cách thử nước nhà bạn trong 10 phút

  1. Pha hai phin giống hệt nhau: cùng 20g bột, cùng độ xay, cùng phin nhôm, cùng nhiệt độ.
  2. Một phin dùng nước máy, một phin dùng nước đã khử clo (để qua đêm hoặc lọc than).
  3. Nếm khi còn ấm, rồi nếm lại khi nguội; mùi lạ thường rõ hơn khi nguội.

Nếu hai ly gần như giống nhau, nước nhà bạn đã ổn. Nếu khác rõ, nước đang che mất vị hạt. Các lỗi khác như nước quá nóng, nén chặt, sai tỷ lệ có trong bài 5 sai lầm khi pha cà phê thủ công.

Câu hỏi thường gặp

Pha cà phê bằng nước máy được không?

Được, nước máy đạt quy chuẩn là an toàn. Nhưng nước máy giữ clo dư để diệt khuẩn, và nhiều người nếm được mùi này. Để nước trong bình hở vài giờ hoặc dùng lọc than hoạt tính trước khi pha.

Nước tinh khiết có phải là tốt nhất để pha cà phê?

Không hẳn. Nước RO hoặc nước tinh khiết không mùi, nhưng có thể rất ít khoáng, thấp hơn khoảng 75–250 mg/L SCAA khuyên, nên ly dễ mỏng vị. Pha trộn với một phần nước máy đã khử clo là cách thử đơn giản.

Có nên dùng nước khoáng để pha cà phê?

Chỉ khi thành phần nằm gần khoảng của SCAA. Xem bicarbonate trên nhãn: nghiên cứu năm 2026 của Đại học Copenhagen cho thấy độ kiềm cao làm cà phê bớt chua, phẳng và đắng hơn.

Chia sẻFacebook

Sản phẩm nhắc đến trong bài

ĐÁNH THỨCĐặc trưng
Robusta · Arabica

ĐÁNH THỨC

Cân bằng • Chua thanh • Hương caramel

Robusta Đắk Lắk rang Đậm và Arabica Cầu Đất — đắng đậm cân bằng, chua thanh nhẹ, hương caramel.

ĐậmĐộ rang Đậm

123.000₫

Phin Nhôm QiFi

Phin Nhôm QiFi

Nhôm anod • Lỗ đục chuẩn

Phin nhôm anod truyền thống, lỗ đục chuẩn cho dòng chảy đều — pha đúng vị cà phê Việt.

95.000₫

Bình Cold BrewMới

Bình Cold Brew

Thuỷ tinh • Lõi lọc inox

Bình thủy tinh kèm lõi lọc inox — ủ lạnh 12 giờ cho ly cold brew trong vắt, ngọt dịu.

320.000₫