Pha chế thủ công

Cách làm latte bằng phin tại nhà: cốt phin đậm, sữa đánh nóng 50–60°C

Cách làm latte bằng phin, không cần máy espresso: cốt phin đậm, sữa tươi hâm tới 50–60°C rồi tạo bọt bằng hũ, bình nén hay que đánh sữa.

QiFi··6 phút đọc

Người pha chế rót sữa nóng đã đánh bọt vào tách cà phê trắng trên quầy quán, phía sau là mấy hộp sữa
Mục lục

Latte là cà phê pha với nhiều sữa nóng, phủ một lớp bọt sữa mỏng. Ở quán, phần cà phê là espresso; ở nhà, một phin cà phê đậm làm được việc đó mà không cần máy. Công thức này dùng ĐẬM xay phin của QiFi, 100% Robusta Đắk Lắk rang Đậm: ly latte có gấp ba lượng sữa so với cốt, nên cà phê phải đủ đắng và đủ dày thì mới không bị sữa làm nhạt.

Bên dưới là lượng cho 1 ly, cách hâm sữa đúng nhiệt độ, ba cách tạo bọt không cần vòi hơi, và các lỗi hay gặp.

Latte là gì? Khác bạc xỉu và cà phê sữa ra sao?

Từ điển Vocabulary.com định nghĩa latte là espresso đậm, phủ một lớp sữa hấp nóng đã đánh bọt. Không có tổ chức nào quy định tỷ lệ cà phê và sữa chuẩn cho latte; những con số như "1 phần cà phê, 3 phần sữa" chỉ là cách pha phổ biến, không phải tiêu chuẩn.

MónCà phêSữaUống
LatteEspresso hoặc cốt phinSữa tươi nóng, có bọtNóng (hoặc đá)
Bạc xỉuÍt cốt phinSữa đặc pha nước nóng (kiểu xưa), hoặc thêm sữa tươiThường uống đá
Cà phê sữa đáCốt phin đậmSữa đặcĐá

Nói gọn: latte dùng sữa tươi, không dùng sữa đặc, và cái làm nên nó là lớp sữa nóng có bọt mịn.

Công thức latte bằng phin cho 1 ly

Lượng dưới đây là gợi ý của QiFi; thích đậm hơn thì bớt sữa, thích êm hơn thì thêm.

PhầnNguyên liệuLượng
Cốt cà phêĐẬM xay phin20g
Nước nóng 92–96°C80ml (ra khoảng 40–50ml cốt)
SữaSữa tươi không đường150ml
Tuỳ chọnĐường hoặc sữa đặc5–10g

Một túi ĐẬM 500g xay phin pha được khoảng 25 ly như vậy.

Thử ngayLàm mấy ly latte bằng phin? Chọn số ly
số ly
2
  • Cà phê ĐẬM xay phin20g mỗi ly40g
  • Nước nóng 92–96°C80ml mỗi ly, ra khoảng 40–50ml cốt160ml
  • Sữa tươi không đường150ml mỗi ly, hâm tới 50–60°C rồi đánh bọt300ml
  • Đường hoặc sữa đặc (tuỳ chọn)5–10g mỗi ly10–20g
Túi ĐẬM 500g xay phin pha được khoảng 25 ly. Uống đá thì không cần hâm sữa: đá, sữa lạnh, rồi rót cốt lên trên.

Bước 1: Pha cốt phin

Pha phin 20g ĐẬM với 80ml nước theo bài pha cà phê phin chuẩn vị: ủ 20ml nước trong 2 phút, rót phần còn lại, chờ 4–5 phút. Hứng cốt thẳng vào tách bạn sẽ uống, để sẵn trong lúc làm sữa.

Bước 2: Hâm sữa tới 50–60°C

Một nghiên cứu về sữa cho cà phê trên International Dairy Journal (Klimanova và cộng sự, 2022) lấy 50–60°C làm nhiệt độ cuối của sữa đánh bọt. Đừng đun sôi: theo sổ tay chế biến sữa của Tetra Pak, đạm whey trong sữa bắt đầu biến tính khi nóng quá khoảng 60–65°C, và sữa giữ ở 75°C trong 20–60 giây đã bắt đầu có mùi "nấu chín".

  1. Đổ 150ml sữa vào nồi nhỏ, đun lửa nhỏ, khuấy đều; hoặc quay lò vi sóng từng lượt 20–30 giây.
  2. Có nhiệt kế thì dừng ở 55–60°C. Không có nhiệt kế, dừng khi sữa vừa bốc hơi nhẹ, chưa sủi bọt ở viền nồi.

Bước 3: Tạo bọt sữa, không cần vòi hơi

Chọn một trong ba cách, cách nào cũng cho bọt dùng được:

Dụng cụCách làmGhi chú
Hũ thuỷ tinh có nắpĐổ sữa nóng tới một nửa hũ, đậy chặt, lắc mạnh 30–45 giâyLót khăn tay vì hũ nóng
Bình French pressĐổ sữa nóng chưa tới một phần ba bình, kéo cần nén lên xuống nhanh 20–30 lầnNén nhanh, ngắn; bọt lên tới gần miệng bình là dừng
Que đánh sữa cầm tayNhúng đầu que ngay dưới mặt sữa, bật 20–30 giâyNghiêng ca cho sữa xoáy

Đánh xong, gõ nhẹ đáy ca xuống bàn hai ba lần và xoay ca cho vỡ các bong bóng lớn. Đợi khoảng 30 giây để phần bọt nổi lên trên.

Bước 4: Rót sữa vào cốt

  1. Cầm tách hơi nghiêng, rót phần sữa nóng phía dưới vào cốt trước, từ độ cao vài phân.
  2. Khi tách gần đầy, hạ ca sát mặt cà phê và rót chậm để lớp bọt phủ lên trên.
  3. Thích ngọt thì khuấy đường hoặc sữa đặc vào cốt trước khi rót sữa.

Muốn uống đá: không cần hâm sữa. Cho đá vào ly, rót 150ml sữa lạnh, rồi rót cốt phin lên trên.

Chọn sữa nào cho latte?

Loại sữaBọt ra saoNguồn
Sữa tươi thanh trùng (hộp lạnh, hạn ngắn)Bọt đều và lâu tan hơn sữa tiệt trùngSantini và cộng sự, Food Chemistry, 2023
Sữa tiệt trùng (UHT, để ngoài)Vẫn đánh được, nhưng bọt kém bền hơnCùng nguồn
Sữa tách béoBọt có thể rất bền, nhất là khi đánh ở 40–50°CHuppertz, 2010; Kamath và cộng sự, 2008
Sữa nguyên kemBéo hơn khi uống, nhưng chất béo làm bọt kém bềnKamath và cộng sự, 2008
Sữa yến mạchBọt lâu tan nhất trong các loại sữa thực vật được thửHassan và cộng sự, Soft Matter, 2024
Sữa gạoBọt yếu nhất trong cùng thử nghiệmCùng nguồn

Phần lớn sữa tươi bán ở Việt Nam là sữa tiệt trùng. Nó vẫn làm được latte ngon; chỉ là nếu bọt nhanh xẹp, thử đổi sang sữa thanh trùng trong tủ mát.

Lỗi hay gặp

Vấn đềCách xử lý
Latte nhạt, chỉ thấy vị sữaCốt quá loãng; dùng 20g cà phê cho 80ml nước, không pha thêm nước, hoặc bớt sữa xuống 120ml
Sữa có mùi nấu chínSữa đã quá nóng; tắt bếp sớm hơn, giữ dưới 60°C
Bọt to, xẹp nhanhSữa quá đầy hũ hoặc đánh chưa đủ lâu; gõ đáy ca và xoay cho vỡ bong bóng lớn
Không lên bọtThử sữa thanh trùng hoặc sữa tách béo; đánh khi sữa còn ấm, đừng để nguội hẳn
Ly nguội nhanhTráng tách bằng nước sôi trước khi hứng cốt

Dùng cà phê QiFi nào cho latte?

Dòng QiFiThành phầnHợp với latte?
ĐẬM100% RobustaHợp nhất. Đắng đậm, thể chất dày, không bị sữa làm nhạt
ĐÁNH THỨCRobusta và ArabicaHợp; hương caramel đi cùng sữa, ly êm và thơm hơn
TỈNH100% ArabicaKhông nên với phin; vị chua thanh dễ chìm trong sữa

Có máy espresso thì chọn quy cách xay máy khi mua. Còn nếu bạn thích ly sữa ngọt kiểu Việt hơn, thử bạc xỉu hoặc cà phê sữa đá; các món khác có trong chuỗi các loại cà phê Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Latte bằng phin có giống latte ở quán không?

Gần giống, nhưng không y hệt. Cốt phin loãng hơn espresso và không có lớp crema, nên ly sẽ ít "sệt" hơn. Dùng cà phê đậm như ĐẬM và giữ 40–50ml cốt cho 150ml sữa là cách đưa nó lại gần nhất.

Sữa nóng bao nhiêu độ là vừa?

Khoảng 50–60°C, theo nghiên cứu trên International Dairy Journal dẫn ở trên. Nóng hơn, sữa bắt đầu đổi vị; tới khoảng 75°C thì có mùi nấu chín.

Làm latte bằng sữa đặc được không?

Được, nhưng ly sẽ thành gần với bạc xỉu hơn là latte. Latte dùng sữa tươi; nếu cần ngọt, thêm 5–10g đường hoặc một chút sữa đặc vào cốt.

Không có French press hay que đánh sữa thì sao?

Dùng hũ thuỷ tinh có nắp: đổ sữa nóng tới một nửa, đậy chặt, lắc mạnh khoảng 30–45 giây. Hũ phải đủ chỗ trống cho sữa nở ra.

Chia sẻFacebook

Sản phẩm nhắc đến trong bài

ĐẬMMới
100% Robusta

ĐẬM

Đắng đậm • Không chua • Hậu ngọt

100% Robusta Đắk Lắk rang Đậm, không phối trộn — đắng đậm, không chua, thể chất dày, hậu ngọt.

ĐậmĐộ rang Đậm

106.000₫

ĐÁNH THỨCĐặc trưng
Robusta · Arabica

ĐÁNH THỨC

Cân bằng • Chua thanh • Hương caramel

Robusta Đắk Lắk rang Đậm và Arabica Cầu Đất — đắng đậm cân bằng, chua thanh nhẹ, hương caramel.

ĐậmĐộ rang Đậm

123.000₫

Phin Nhôm QiFi

Phin Nhôm QiFi

Nhôm anod • Lỗ đục chuẩn

Phin nhôm anod truyền thống, lỗ đục chuẩn cho dòng chảy đều — pha đúng vị cà phê Việt.

95.000₫